كه هر يك در باغى جدا از هم ساخته شده است . يكى از اين دو تقريبا مشابه ساختمانى است كه شرحش گذشت . عمارت ديگر داراى دو طبقه است كه در طبقهء اول چند تالار ساخته شده و طبقهء دوم داراى چند اتاق ، چند ايوان و چند صندوقخانه است ، و هر يك از اتاقهاى اين طبقه حوضى فواره‌دار دارد . عماراتى كه شرح آنها گذشت از جمله ساختمانهايى است كه در محوطهء كاخ سلطنتى بنا شده و مجالس بار شاه در آن تشكيل مىگردد . چنان‌كه پيش از اين گذشت هر يك اين بناهاى مجلل ميان باغى ساخته شده و يا رو به باغ دارد . ديوارهاى دور باغها همه از گل ساخته شده و بلندى آنها از ده دوازده پا درمىگذرد . از بالا تا پايين ديوارها جابه‌جا چراغ نصب شده ، و بالاى ديوارها راهروهايى تعبيه شده كه تنها شاه مىتواند از آن گذر كند و بىآن كه ديده شود هر جا اراده كند برود . در باقى محوطهء كاخ سلطنتى انبارها ، مخزنها ، كارگاههاى صنايع و عمارت مخصوص اقامت زنان ساخته شده كه ما آن را سرا و ايرانيان آن را حرم يعنى مكان مقدس مىنامند . طول دور حرم از يك ليو درمىگذرد . چون من همه جاى حرم را نديده‌ام نمىتوانم شرح تمام قسمتهاى آن را بنويسم از اين رو آنچه را مشاهده كرده‌ام ، يا در اين‌باره از ديگران شنيده‌ام مىآورم . در چنين جاها آسان آسان نمىتوان راه يافت ، و بخت‌مندى و توفيق شايان به‌كار است . گاه چنان روى مىنمايد كه كارگران و استادكارانى براى تعمير و ترميم عمارات اجازهء ورود به حرم مىيابند . در اين صورت تمام كسانى را كه در قسمت مورد نظر سكونت دارند ، تا خاتمهء كار تعميرات به قسمتهاى ديگر منتقل مىكنند . افزون بر اين در تمام مدتى كه كارگران به كار اشتغال دارند خواجه‌ها كاملا مواظبشان مىباشند ، و آنان را ناچار مىكنند فقط به روبه‌روى خود نگاه كنند و نه به اطراف ديگر . جز آنچه خود از حرم دربار اصفهان دريافته‌ام خبرهايى از بعضى خواجه‌سرايان ، و آن دسته از زنانى كه براى فروش لباس و زيورآلات و ديگر چيزها به حرم راه مىيابند ، شنيده‌ام . ديوارهاى دور حرم چندان بلند است كه ديوار هيچ يك از ديرهاى اروپا بدان ارتفاع نيست . حرم سه خيابان بزرگ دارد . يكى چنان‌كه پيش از اين ياد كرده‌ام در ميدان شاه است . يكى روبه‌روى جبّاخانهء كوچك ، و سه ديگر كه خيابان اصلى است و از دو خيابان ديگر مهم‌تر است و خيابان در مطبخ نام دارد . خيابان ديگرى نيز در فاصلهء نيم ليويى خيابان مطبخ وجود دارد كه فقط شاه از آن رفت و آمد مىكند . خيابان اول به سردر بزرگى پايان